عوامل افزايش معنويت (راه هاي ارتقاي معنويت)

ش 1 - ترويج روحيه اخلاص در انجام امور

در طول تاريخ اسلام چنين بوده که کارهاي بزرگ با اخلاص انجام شده است و هيچ کار با اخلاصي، کوچک نيست و اگر کار براي خدا انجام هميشگي ، ماندگار و زايل ناشدني است اما اگر براي غير خدا انجام گرفت ماندگار نخواهد بود

رسول خدا (ص) فرمود :«اخلص العمل يکفک القليل من العمل، دلت را خالص کن که در اين صورت عمل اندک هم تورا بس خواهد بود>>.

همانگونه که مقام معظم رهبري فرمودند:« برجستگي سپاه در همراهي سلحشوري نظامي با خلوص معنوي بوده و همه موفقيت ها از هماهنگي اين دو ناشي شده است ».

ش 2 - تقويت و ترويج روحيه ايثار و شهادت و فداکاري با الهام از قيام عاشورا
رمز موفقيت مسلمين صدر اسلام و نهضت عاشورا و رزمندگان ايران در دفاع مقدس اين بود که اعتقاد داشتند
  بايد از دين و نظام اسلامي دفاع کنند؛ چه کشته شوند و چه بکشند در هر دو صورت پيروز هستند . هرگز نترسيدند و هراسي به دل راه ندادند . به راحتي از جان و مال خويش گذشتند و اين روحيه امروز در لبنان و فلسطين دشمن را به زانو در آورده است امروز باز هم به اين روحيه بيش از گذشته نياز داريم و نبايد اين روحيه تضعيف شود .

ش3 -  زنده کردن اصل امر به معروف و نهي از منکر به عنوان فرهنگ عمومي و نظارت همکاني
واقعا اگر جامعه اي بخواهد زنده و موثر و ارزش هاي الهي و معنوي در آن حاکم باشد بايد به اين اصل مهم اجتماعي عمل کند و الا جامعه اي مرده و بي روح بوده، امور آن به اراده ستمگران خواهد بود . قران خطاب به جامعه اسلامي مي
  گويد : « و لتکن منکم امه يدعون الي الخير و يامرون بالمعروف و ينهون عن المنکر » (ال عمران 104)

امام حسين ع که قران ناطق است فلسفه قيام مقدس خود را اجراي امر به معروف و نهي از منکر  بيان فرموده است: "اني لم اخرج اشرا و لا بطرا و لا ظالما و لا مفسدا انما خرجت لطلب الاصلاح في امه جدي و اريد ان امر بالمعروف و انهي عن المنکر و . . .".

ش4 - تقويت و ترويج روحيه زهد و وارستگي با الهام از آموزه هاي ديني

انسان هاي بزرگ که به دنبال کارهاي بزرگ هستند و افکار متعالي و مقدس دارند هرگز نبايد مثل دنيا طلبان و شکمباره به دنبال امور مادي بدوند و حقايق را منکر شوند. نيروهاي مسلح و مکتبي مي بايست به دنيا با بزرگواري و کرامت به ديده تحقير بنگرد و خود را آلوده نکند بلکه در افقي فراتر آنرا ابزاري براي خدمت به بندگان خدا ببيند ، نه از داشتن آن خود را ببازد و نه از نداشتن آن غمگين شود؛ همانطور که مولا علي ع مي فرمايند : «الزهد بين کلمتين لکيلا تاسوا علي ما فاتکم و لا تفرحوا علي ما اتاکم » زهد اين است که بر آنچه از دست دادي غمگين نباش و بر آنچه بدست آوردي خوشحال نباش.

ش5 - آموزش توحيد و معارف گهربار دين از طريق دوره هاي آموزشي و متناسب با سطح علمي

مخاطبين و نياز آنان

توحيد زيربناي همه معارف و معنويت هاست ،ثمره توحيد، اخلاص است  و ثمره توحيد , زهد و ثمره , اطاعت و بندگي خدا و رعايت تقوا و ايمان است .ثمره توحيد، اخلاق نيک و اجراي عدالت و امر به معروف و نهي از منکر است.

بنابراين مهم ترين نکته در بحث تربيت و پرورش معنويت، آموزش توحيد است که در «لا اله الا الله » خلاصه مي شود و پيامبر (ص) فرمود« قولو ا لا اله الا الله تفلحوا »، رستگاري در سايه توحيد است .
حضرت امام به تبعيت از قرآن ( وما رميت اذ رميت و لکن ان الله رمي ) توحيد را به ملت آموخت و فرمود: «خرمشهر را خدا ازاد کرد» . دائما از خدا مي گفت و توحيد عملي را به مردم آموخت.
 ما معتقديم که دستورات نوراني اسلام باعث هدايت و رستگاري در دنيا و آخرت مي شود ولي اين سعادت نصيب کساني مي شود که ضمن آموختن به آنها عمل کنند و الا صرف دانستن و آگاهي کاري از پيش نمي برد.

ش6 - توجه عملي و رفتاري مسولين به مسايل معنوي و حضور چشمگير در محافل مذهبي و مناسک ديني

يکي از مواردي که در ترويج و گسترش توجه به مسايل معنوي و ديني اثر فراوان دارد حضور چشمگير مسولين و مديران در مراسم معنوي و مذهبي است؛ مثلا در بحث اقامه نماز جماعت ، فرمانده، اول ظهر خود وضو بگيرد و براي نماز به سوي نمازخانه حرکت کند و در صف اول بايستد. اين امر در ترغيب ديگران بيش از چند جلسه سخنراني درباره فضيلت نماز جماعت و اول وقت موثر است. حضرت امام صادق ع فرمو دند:« کونوا دعاه الناس بغير السنتکم».

ش 7 - جلسات وعظ و تنبه

انسان به دليل انسان بودنش که داراي بعد مادي و روحاني است و خواسته و گرايش متضاد الهي و حيواني دارد معمولا به دليل سرگرم شدن به زندگي مادي و بعضا گناهان دچار نوعي دلمردگي مي شود که با شنيدن پند و موعظه روح او آرامش مي يابد و آماده حرکت به سوي معنويات مي شود. که امام علي (ع) مي فرمايد:" احي قلبک بالموعظه".

امام جواد (ع) فرمودند :" المومن يحتاج الي ثلاث توفيق من الله و واعظ من نفسه و قبول ممن ينصحه".

ش 8 - برگزاري حلسات پاسخ به شبهات ديني

انسان به سبب داشتن قدرت تفکر و تعقل ممکن است نسبت به معتقدات خود با شبهه يا مشکلي مواجه شود و اين نشانه خوبي است ولي بايد توجه داشت که شک و شبهه فقط گذرگاه خوبي است نه اينکه منزلگاه خوبي هم هست؛ بنابراين بايد به دنبال رفع شبهه برآيد و از آنجا که رفتار انسان برخاسته از تفکر و بينش اوست لازم است دفتري يا جلساتي براي پاسخگويي به شبهات ديني تشکيل شود تا هميشه آماده پاسخگويي باشد:

"فاسئلوا اهل الذکر ان کنتم لا تعلمون"(نحل43)

ش 9 - ايجاد روحيه انتقاد پذيري  کاري و رفتاري

برخي از انسان ها و مديران به دليل مبتلا بودن به بيماري انتقاد ناپذيري ، خود و مديريت خود را قابل انتقاد نمي داننددر حاليکه مدير خوب اين خود بيني را تبديل به واقع بيني مي کندو به استقبال انتقاد به عنوان هديه مي رود که امام صادق (ع) فرمود :« احب اخواني من اهدي الي عيوبي، بهترين دوست من کسي است که عيوب مرا به من هديه کند".

ش 10 - توجه ويژه به نظم و انضباط در رفتار و وظيفه شغلي

ايمان فقط نماز و روزه نيست بلکه نظم و انضباط در وظيفه شغلي نيز مي تواند نشانه مهم ايمان باشد چون بدون نظم و انضباط هيچ کار بزرگ به ثمر نمي رسد. قرآن در سوره نور آيه 62 مي فرمايد :" انما المومنون الذين امنوا بالله و رسوله و اذا کانوا معه علي امر جامع لم يذهبوا حتي يستاذنوه، مومنان واقعي کساني اند که به خدا و پيامبرش ايمان اوردندو هنگامي که با او در يک برنامه مهم اجتماعي شرکت کردند بدون اجازه او به سراغ کار ديگر نمي روند".

ش 11 - ايجاد روحيه ولايت مداري و التزام به تبعيت از فرامين و منويات رهبري

همواره اطاعت از فرامين رهبري باعث عزت و پيروزي و سستي در اجراي فرامين رهبري باعث شکست و ذلت بوده و هست . بزرگمرد تاريخ امام علي (ع) از مردم کوفه مي نالد که چرا مطيع نيستند و حاضر است آنها را با نيروهاي معاويه عوض کند چون با اينکه بر باطل هستند ولي در اطاعت از رهبرشان معاويه مصمم بودند و نيز خطاب به مردم مصر هنگامي که مالک اشتر را براي حکومت فرستاد فرمود:" فاسمعوا له و اطيعوا امره فيما يطابق الحق فانه سيف من سيوف الله . . . "سخنش را بشنويد و فرمانش را آنجا که حق است اطاعت کنيد  اگر فرمان بسيج داد حرکت کنيد و اگر فرمان توقف داد توقف کنيد او هيچ کاري را اعم از حمله يا عقب نشيني بدون فرمان من انجام نمي دهد.

ش12 - حفظ کرامت و جايگاه انسان  و برخورد منطقي همراه با نظم و انضباط

مربيان و مديران لازم است در ارتباط با زيردستان ضمن رعايت نظم و انضباط , احترام و شخصيت انساني آنها را نگه دارند و مبادا خداي نکرده انان را به ديده تحقير بنگرند که اين کار آثار بسيار بدي براي زير دستان دارد و موجب بدبيني و بي اعتمادي مي شود

 لذا نبي مکرم اسلام فرمودند «من استذل مومنا او مومنه او حقره لفقره او قله ذات يده شهره الله يوم القيامه ثم يفضحه »

 هر کس مرد يا زن مومني را به سبب تهيدستي يا فقر خوار و حقير بشمارد خدا در قيامت او را انگشت نما و سپس رسوا مي نمايد.

ش13 لقمه حلال ( پاکيزگي ممر درامد)

براي حفظ ايمان و معنويت , دين اسلام دستورات فراواني در خصوص حلال بودن لقمه و ممر درامد دارد و رابطه عميق و محکمي بين لقمه حلال و ايمان و معنويت , و بين لقمه حرام خروج از دايره ايمان و فاصله گرفتن از معنويت و ايمان برقرار کرده است خصوصا نيروهاي مسلح و سپاهيان که حافظ منافع ملت اسلامي و نظام مقدس اسلامي هستند بايد بيشتر مراقب باشند که پيامبر فرمودند : « العباده مع اکل الحرام کالبناء علي الرمل» عبادت با حرام خواري مثل بناي ساختمان روي شن هاي روان است.

و نيز فرمود : ترک لقمه حرام احب الي الله من صلاه الفي رکعه تطوعا»  نخوردن يک لقمه حرام از 2000 رکعت نماز مستحبي نزد خدا دوست داشتني تر است

ش14 - رعايت اصل شايسته سالاري برمبناي معيارهاي ديني و ارزشي و انتصاب مديران کارامد ساده زيست با تقوا

يکي از عوامل ترويج ايمان و معنويت , انتصاب مديران ,فرماندهان مومن و شجاع و ساده زيست و کارامد مي باشد و هر قدر مسولين و فرماندهان بيشتر متعهد و پايبند به ارزش هاي ديني باشند مردم و زيردستان نيز معنوي تر خواهند بود لذا فرمودند « الناس علي دين ملوکهم» بنابراين در انتصاب ها بايد دقت کرد و ارزش هاي ديني و معنوي را با تخصص و توانايي با هم در نظر گرفت چون پيامبرمان چنين فرمودند :« انا لا نولي علي هذاالعمل احدا سئله و لا احدا حرص عليه» ما کسي را که متقاضي حکومت يا حريص به ان باشد به اين کار نمي گماريم.

ش 15 - افزايش ديدارها و ارتباط هاي صميمي با زيردستان

رابطه فرمانده و نيرو يا رييس و مرئوس در مجموعه هاي نظامي در حکومت اسلامي رابطه قلبي و برخاسته از ايمان و اعتقاد است که از سلسله مراتب ولايت فقيه سرچشمه و سيراب مي شود که همراه با محبت و علاقه است و اين گوهر ارزشمندي است که بايد مديران و فرماندهان قدر آنرا بدانند و با برقراري ارتباط هاي صميمي و دوستانه اين رابطه معنوي و ايماني را حفظ و تقويت کنند .
امام علي (ع) در نامه 27 نهج البلاغه به محمد بن ابي بکر مي نويسد « بال هاي خود را براي آنها بگستر و پهلوي نرمش و ملايمت بر زمين بگذار و چهره خويش را براي مردم گشاده دار»

ش16 - الگو سازي از نيروهاي مسلح مکتبي و ترويج و تبيين شاخصه هاي فرهنگ اصيل پاسداري
يکي از موارد پيشنهادي در جهت تقويت معنويت در نيروهاي مسلح اين است که اصول و شاخصه هاي فرهنگ پاسداري از منظر قرآن و روايات بيان و تبيين شود و با معرفي الگوي جاويدي مثل امام حسين (ع) زمينه رقابت و حرکت بر
  اساس اين الگو و اصول ايجاد شود چون حرکت و ساختن بدون الگو ناممکن يا مشکل هست و انسان در مسير حرکت نيازمند الگو هست لذا خداوند متعال پيامبر را الگوي نيک معرفي مي کند: «لقد کان لکم في رسول الله اسوه حسنه»

ش17 - تشکيل کميته خانواده جهت تهيه برنامه هاي ديني و تربيتي براي همسران پاسداران
در بحث ارتقاي معنويت
  نبايد وضعيت ديني و تربيتي خانواده ها را ناديده گرفت و لازم است که براي خانواده هاي محترم  نيز برنامه هاي شايسته اي تدوين شود قران کريم مي فرمايد : «قوا انفسکم و اهليکم نارا وقودها الناس و الحجاره» ، مراقب خود و خانواده تان از آتش جهنم باشيد رهبر فرزانه انقلاب بارها به اين مساله توجه دادند و فرمودند :«توصيه اين جانب اين است که نسب به وضعيت اخلاقي و تربيتي همه افراد و نيز خانواده هاي فداکار آنان همت گماشته شود و از روش هاي کارامد  هنري در اين مورد استفاده کنيد»25/6/70 و در توصيه ديگري مي فرمايند:
 «بايد به خانواده تان برسيد منظورم دل دادن به خانواده , اهميت دادن به همسر و فرزندان است و براي اينها وقت صرف کنيد»23/6/84

18 - جلوگيري از تخلفات انضباطي و اخلاقي و برخورد صحيح با متخلف

براي ايجاد زمينه تعالي معنويت و ايمان بايد با متخلفين و دزدان ايمان و معنويت برخورد کرد و از اعمال خلاف آنان جلوگيري نمود خصوصا در مجموعه هاي نظامي مثل سپاه بايد با تخلف از هر نوع آن برخورد شود تا اين نهاد انقلابي از همه آفت ها صيانت شود  و نکته مهم اين است که بايد همه مراقب باشند که کار خلافي به نام دفاع از دين و انقلاب  و ولايت صورت نگيرد و ملاک و معيار همين قانون است ، لذا فرمانده معظم کل قوا در 25/6/70 فرمودند که « همه بايد مراقب باشند که کارهاي  خلاف قاعده و خلاف قانون  به نام دفاع از دين و ولايت از کسي سر نزند ما احتياج به اين کارها نداريم ما قانون داريم ما نظم داريم انقلاب امروز در شکل  نظام متجلي است».
نکته ديگر اين است که در برخورد با متخلف بايد رعايت عدل و انصاف و برخورد صحيح شود که بدور از هر گونه حب و بغض شخصي
  باشد و الا خود موجب تبعيض و کاهش معنويت خواهد بود

ش19 - ساختن مسجد

مسجد دانشگاه بزرگ اسلام و مرکز خودسازي و تربيت نفوس مسلمين است مسجد کانون اصلي معنويت و پيوند با خدا و تقويت روح معنويت و ايمان است که قرآن در سوره توبه 110- 108  درباره مسجد مي فرمايد

ً لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى‏ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فيهِ فيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرينَ (108)

التوبة :  108

 هرگز در آن(مسجد به عبادت) نايست! آن مسجدى كه از روز نخست بر پايه تقوا بنا شده، شايسته‏تر است كه در آن(به عبادت) بايستى؛ در آن، مردانى هستند كه دوست مى‏دارند پاكيزه باشند؛ و خداوند پاكيزگان را دوست دارد! (108):

 1- طه 124
2-
 طه 125

 تهیه:اسماعیل زادگان

+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم مهر ۱۳۹۰ساعت 15:17  توسط طاهره رحیم پور  |