|
مورد سوم: احیاء شخصیت بردگان است.
در دوران برزخی که بردگان مسیر خود را طبق برنامه حساب شده اسلام به سوی آزادی می پیمایند، اسلام برای حقوق آنها اقدامات وسیعی کرده است و شخصیت آنها را احیاء کرده است. در عصر پیغمبر (ص) مقامات برجسته ای از فرماندهان لشکر گرفته تا پستهای حساس دیگر که به بردگان آزاد شده، سپرده شده بود. و بسیاری از صحابه حضرت رسول (ص) برده های آزاد شده بودند مانند بلال، سلمان، عمار یاسر و قنبر. حتی بعد از غزوه بنی المصطلق، پیامبر با یکی از کنیزهای آزاد شده ازدواج کرد و این امر باعث آزادی تمام اسیران جنگی آن قبیله شد. اينكه بعضي از ائمه(ع) از مادرانی زاده شدند كه زمانی كنيز بودند، خود درس بزرگي به انسانيت و انسانها است كه بندگان خدا ممكن است به لحاظ حقوقي در شرايط خاصي متفاوت باشند ولي از حيث گوهر انساني با هم تفاوت ندارند و به هر تقدير هر كدام ميتوانند به درجات وصف ناشدني از قرب الهي و
انسانيت برخوردار باشند.
موردچهارم: «.. رفتار انسانى با بردگان
در اسلام دستورات زيادى در باره رفق و مدارا با بردگان وارد شده تا آنجا كه آنها را در زندگى صاحبان خود شريك و سهيم كرده است .
پيغمبر اسلام (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) مىفرمود : كسى كه برادرش زير دست او است بايد ، از آنچه مىخورد به او بخوراند و از آنچه مىپوشد به او بپوشاند ، و زيادتر از توانائى به او تكليف نكند .
على (عليهالسلام) به غلام خود قنبر مىفرمود : من از خداى خود شرم دارم كه لباسى بهتر از تو بپوشم ، زيرا رسول خدا (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) مىفرمود : از آنچه خودتان مىپوشيد بر آنها بپوشانيد و از آنچه خود مىخوريد به آنها غذا دهيد .
امام صادق (عليهالسلام) مىفرمايد : هنگامى كه پدرم به غلامى دستور انجام كارى مىداد ملاحظه مىكرد اگر كار سنگينى بود بسم الله مىگفت و خودش وارد عمل مىشد و به آنها كمك مىكرد .
خوشرفتارى اسلام نسبت به بردگان در اين دوران انتقالى به اندازهاى است كه حتى بيگانگان از اسلام نيز روى آن تاكيد و تمجيد كردهاند .
به عنوان نمونه جرجى زيدان در تاريخ تمدن خود چنين مىگويد:« اسلام به بردگان فوق العاده مهربان است پيغمبر اسلام (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) در باره بردگان سفارش بسيار نموده ، از آن جمله مىفرمايد : كارى كه برده تاب آن را ندارد به او واگذار نكنيد ، و هر چه خودتان مىخوريد به او بدهيد .
در جاى ديگر مىفرمايد : به بندگان خود كنيز و غلام نگوئيد ، بلكه آنها را پسرم و دخترم خطاب كنيد ! قرآن نيز در باره بردگان سفارش جالبى كرده و مىگويد : خدا را بپرستيد ، براى او شريك مگيريد ، با پدر و مادر و خويشان و يتيمان و بينوايان همسايگان نزديك و دور و دوستان ، و آوارگان ، و بردگان جز نيكوكارى رفتارى نداشته باشيد ، خداوند از خودپسندى بيزار است مورد پنجم - بدترين كار انسانفروشى است !
اصولا در اسلام خريد و فروش بردگان يكى از منفورترين معاملات است تا آنجا كه در حديثى از پيغمبر اكرم (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) آمده است : شر الناس من باع الناس ! بدترين مردم كسى است كه انسانها را بفروشد .
همين تعبير كافى است كه نظر نهائى اسلام را در مورد بردگان روشن سازد و نشان دهد جهتگيرى برنامههاى اسلامى به كدام سو است . و از اين جالبتر اين كه يكى از گناهان نابخشودنى در اسلام سلب آزادى و حريت از انسانها و تبديل آنها به يك متاع است ، چنانكه در حديثى از پيغمبر گرامى اسلام (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) آمده است : ان الله تعالى غافر كل ذنب الا من جحد مهرا ، او اغتصب اجيرا اجره ، او باع رجلا حرا : خداوند هر گناهى را مى بخشد جز ( سه گناه ) : كسى كه مهر همسرش را انكار كند ، يا حق كارگرى را غصب نمايد ، و يا انسان آزادى را بفروشد ! طبق اين حديث غصب حقوق زنان ، و حق كارگران ، و سلب آزادى از انسانها سه گناه نابخشودنى است .
همانگونه كه در بالا آورديم اسلام تنها در يك مورد اجازه بردهگيرى مىدهد و آن در مورد اسيران جنگى است ، آن هم هرگز جنبه الزامى ندارد در حالى كه در عصر ظهور اسلام ، و قرنها بعد از آن بردهگيرى از طريق زور و حمله به كشورهاى سياهپوستان و دستگير كردن انسانهاى آزاد ، و تبديل آنها به بردگان ، بسيار زياد بود ، و گاهى در مقياسهاى وحشتناك روى آن معامله مىشد ، بطورى كه در اواخر قرن 18 ميلادى دولت انگلستان هر سال دويست هزار برده را معامله مىكرد ، و هر سال يكصد هزار نفر را از آفريقا گرفته و به صورت بردگان به آمريكا مىبردند
همه اين دستورات از جهت عنايتي است كه اسلام به آزاد شدن بردگان دارد و مي خواهد كه هر چه زودتر اين ذلت از عائله بشر رخت بر بندد و در اين راه تمام امكانات و دستورات خود را به خدمت گرفته است و اگر به قوانين اسلام دقيقا عمل شود، هيچ اثري از بردگي و برده داري در جوامع اسلامي نخواهد بود. تهیه:موسوی
+ نوشته شده در چهارشنبه ششم مهر ۱۳۹۰ساعت 13:45 توسط طاهره رحیم پور
|
|
|
